“Primetime” Filmi ve Gösteri Toplumunun Karanlık Yüzü

İnternetteki tanışma ve sohbet platformlarında yem olarak 12-13 yaşında çocuk profili oluşturup pedofilleri kameralarla dolu bir tuzağa çekmeye dayalı TV programları, 20 yıldan fazla zamandır yapılıyor. Çekim ekibinin saklandığı tuzak adrese gelen pedofil, çocuk rolü yapan oyuncu tarafından karşılanıyor, içeriye giriyor ve birkaç dakika sonra programın sunucusu ortaya çıkıp soğukkanlı bir savcı edasıyla pedofile enselendiğini bildiriyor. Bu sırada kameralar suçüstü yakalanan kişinin korkusunu, yalvarmalarını ve gözyaşlarını olabildiğince kaydediyor. Sonra evin dışında saklanan polisler devreye giriyor ve ortaya tam bir primetime televizyon programı çıkmış oluyor.
Haftanın filmlerinden “Primetime” (2026), bu programların en ünlüsü olan “To Catch a Predator” yapımını ve sunucusu Chris Hansen’ı anlatıyor. ABD’de 2004-2007 arası yayımlanırken seyircinin büyük ilgisini toplayan program, Teksas’ta tuzağa düşen pedofil bir savcının hapse girmektense intihar etmeyi yeğlemesinden bir süre sonra yayınına son verdi. Hansen’ın programı bitti ancak sübyancı avcılığı başka televizyon kanallarında, YouTube ve Instagram gibi ortamlarda yaşamaya devam etti. Tamamen aynı tuzak ve yöntemlerle bugün bile bu programlar yapılıyor.
Televizyon Ekranlarında Pedofili Ve Eğlence Sektörü
Bu program türünün çok ciddi sıkıntıları bulunuyor. Hansen örneğinden gidildiğinde, “Bir Sübyancıyı Yakalamak” yapımının asıl amacı çocukların maruz kaldığı cinsel suçları engellemek veya azaltmak değildi. Öyle olsaydı, özellikle aile içi cinsel istismar olaylarını ortaya çıkarmak için uğraşmaları beklenirdi çünkü istatistiklere geçen cinsel suçların ve tecavüzlerin büyük çoğunluğu ensest karakter taşıyor. Hansen ve ekibi için önemli olan tek şey, filmin adının da vurguladığı gibi, primetime denilen zaman diliminde yayımlanmak ve reklam pastasından en büyük payı kapmaktı. Pedofiliyi bir gösteri malzemesine dönüştürmekte ve seyirciye sübyancılık satmakta hiçbir sakınca görmüyorlardı.
Bir başka sorun, Charlie Brooker’ın “The Guardian” gazetesinde 31 Mayıs 2008 tarihinde yazdığı bir yazıda çok güzel özetleniyordu. Brooker, bir televizyon programının potansiyel çocuk istismarcıları için üzüntü duymanıza yol açıyorsa ortada yanlış giden bir şeyler olduğunu belirtiyordu. Programın akışını aktardıktan sonra Chris Hansen’ın ortaya çıkışını, Hansen’ın 13 yaşındaki bir çocukla cinsel ilişkiye girmek için mi geldiniz diye sorması ve zanlıların aklımın ucundan bile geçmedi diye yanıt vermesi üzerinden anlatıyor. Ardından Hansen internetteki sohbetlerinin dökümünü ortaya çıkarıp bir dizi soru yöneltiyor. Elbette bunu cinsel bir haz uyandırmak için yapmıyor; amaç izleyicilerin çocuk istismarcılarının çarpık zihniyetini daha iyi kavramasını sağlamak.
Bir diğer sebep ise, sohbet odalarındaki konuşmalarda geçen oral seks veya penis boyutu gibi ifadeleri açıklamak için çaresizce kıvranan bu adamları izlerken, çizgi filmlerdeki eşekler gibi kahkahalarla gülmemizi sağlamak olarak ifade ediliyor. “Primetime” temelde işte bu sorunu ele alıyor. Yapımcılar ve diğer kanallardaki açgözlü rakipler sadece kazanacakları paraya bakıyor; ne yem olarak kullanılan genç oyuncuların yaşadığı psikolojik sıkıntıları önemsiyor ne de programın kitleler üstünde gerçekte nasıl bir etki yarattığını soruşturuyorlar. Filmde bu açmazlar sürerken, ABD’deki çocuk evliliklerinden ya da ülkenin geri kalmış bölgelerinde, özellikle Appalachia Dağları’nın eteklerindeki muhafazakâr eyaletlerde yakın ya da uzak bir tanıdıkları tarafından hamile bırakılan çocuklardan ne programda söz ediliyor ne de filmde yer alıyor.
Gösteri Toplumu Ve Medyanın Dönüştürücü Gücü
Türkiye televizyonlarında, akla hiç de kötü şeyler getirmeyen bir adlandırmayla gündüz kuşağı olarak tanımlanan zaman diliminde de izleyiciye bu tür içerikler bolca sunuluyor. En ünlüsü “Müge Anlı ile Tatlı Sert” olan bu programlarda, eşine ancak sapkın erotik romanlarda rastlanabilecek olaylar anlatılırken seyircilerin soruna eleştirel bakış açısıyla yaklaşması öyle doğal bir biçimde engelleniyor ki kimse Türkiye’nin geri kalmış bölgelerindeki insanların nasıl olup da böyle bir yaşam tarzına mahkûm edildiğini düşünmüyor. Benzer sanatsal ve toplumsal meselelerin işlendiği bağımsız tiyatroların sahnesinde olduğu gibi, bu yaşananlar da gösteri toplumunun en somut halini gözler önüne seriyor.
Fransız filozof Guy Debord’un tâ 60 yıl önce “Gösteri Toplumu” (La Société du spectacle, 1967) adlı kitabında yaptığı çözümlemeler bugün de geçerliliğini sürdürüyor. Gösteri toplumunun korkunç etkisi kitle kültürü endüstrisiyle birleşerek her şeyi bir gösteriye dönüştürüyor. Bu gösteri neyin önemli neyin önemsiz olduğuna dair görüşler öne sürüyor; o kadar da önemli olmayan şeyi çok önemliymiş gibi sunarken gerçekte önemli olan şeyi önemsiz, hatta görünmez kılıyor. Gösteri hakimiyetinin ilk hedefi tarihsel bilgiyi genel anlamda yok etmekti; ve bu en yakın geçmişle ilgili hemen hemen bütün enformasyonlar ve makul yorumlarla başlamak suretiyle gerçekleştirilmişti. A. Ekmekçi ve O. Taşkent çevirisiyle Ayrıntı Yayınları tarafından İstanbul’da 1996 yılında basılan kitabın 131. sayfasında belirtildiği üzere, gösteri insanların olup bitenleri görmezlikten gelmelerini ve yine de anlaşılabilen bir şey varsa bunu derhal unutturmayı büyük bir ustalıkla başarıyor.
Televizyon Dünyası Ve Sansasyonel Yayıncılık
Televizyon ekranlarında uzun yıllardır varlığını sürdüren bu tür yapımlar, toplumsal vicdanı rahatlatmaktan ziyade bireyleri ekran başına kilitleyen birer şova dönüşüyor. Gerçek suçların ve derin sosyal problemlerin göz ardı edilmesine yol açan bu yayın anlayışı, izleyicileri eleştirel bir sorgulamadan uzaklaştırıyor. Sinema dünyası ise “Primetime” gibi yapımlar aracılığıyla bu tehlikeli mekanizmayı masaya yatırarak izleyicilere sorgulama alanı açmayı hedefliyor. Kültür sanat dünyasında bu tür yapımların yanı sıra çeşitli sergiler ve kültürel etkinlikler de bireylerin toplumsal olaylara farklı bir perspektiften bakmasını destekliyor. Günümüz medyasının getirdiği bu yapısal sorunlar, kitlelerin gerçeklik algısını biçimlendirmeye devam ediyor.
Kaynak: Birgün ·
Yorum yaz