İçeriğe geç
20 Kasım 2026, Cuma

İzmir'in Sanat Platformu

Kültür-Sanat Haberleri

Bağımsız Tiyatroların Sahnesinde İktidar ve Sanat Mücadelesi

Ömer Güvener 25 Ekim 2026, 05:23 4 dk okuma
Bağımsız Tiyatroların Sahnesinde İktidar ve Sanat Mücadelesi
Paylaş:
Sanat 35'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.

Kültür sanat dünyasında bağımsız toplulukların ürettiği yapımlar, izleyicilere sadece estetik bir deneyim sunmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal ve politik meseleleri de sahnede tartışmaya açıyor. 1995 yılında kurulan Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu, bugüne kadar müzik, dans ve tiyatro alanında pek çok önemli projeye imza attı. Topluluğun geçmişte sahnelediği “Kim Var Orada? Muhsin Beyin Hamlet’i”, “Üstat Shakespeare”, “Bir Kadın Uyanıyor”, “Federico – Garcia Lorca’nın Acıklı Güldürüsü”, “Zabel” ve “Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor” gibi oyunlar tiyatro belleğinde önemli bir yer edindi. Üç yıldır sahnelenen “Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor” oyunu, son olarak Sahne Pulcherie’deki temsiliyle izleyici karşısına çıktı.

Duygu Dalyanoğlu’nun kaleme aldığı ve Aysel Yıldırım’ın yönettiği “Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor”, yazarın kanser tedavisi için gittiği Londra’daki hastane odasında başlıyor ve geri dönüşlerle yaşamından kesitleri sahneye taşıyor. Biyografik nitelik taşıyan bu yapımın ardından topluluk, yeni oyunu “Bahar Noktası Soruşturması” ile de İBB’nin Muammer Karaca Tiyatrosu’nda izleyiciyle buluştu. Shakespeare’in “Bir Yaz Dönümü Gecesi Rüyası” adlı eseri, 1980 darbesinin ardından Can Yücel tarafından dilimize uyarlanmıştı. Darbe döneminin baskı ortamında Tepebaşı’nda İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahnelenen bu yorum, dönemin yasaklarına karşı sanatın direncini simgeliyordu.

Can Yücel Yorumundan Politik Tiyatroya

Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğunun kuruluşundan bu yana pek çok oyunda emek veren Cüneyt Yalaz, Can Yücel’in bu uyarlamasını daha da ileri taşıyarak Shakespeare’in aşk teması üzerinden politik bir metin inşa etti. Oyuna eklenen bir anlatıcı ve oyun çıkaran gençlerden birinin öldürülmesini konu alan sahnelerle, sanatçıdan çekinen siyasal güç doğrudan sahneye taşındı. Yalaz’ın rejisi, Shakespeare’in estetiğini korurken güncel bir söz söyleme çabasıyla dikkat çekiyor. Oyunda sahne ve ışık tasarımı eleştiri alsa da giysi tasarımı başarılı bulunuyor. Aysel Yıldırım ve Cüneyt Yalaz başta olmak üzere tüm ekibin sergilediği uyumlu takım oyunu, yapımın uzun süre sahnelerde kalacağının sinyallerini veriyor.

Tiyatro dünyasında iktidar, sanat ve toplumsal gerçeklik ilişkisi yalnızca yerli sahnelerle sınırlı kalmıyor; uluslararası festivallerde de geniş yankı uyandırıyor. İKSV tarafından 1989 yılından bu yana sürdürülen Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali, geçmişte Robert Wilson, Richard Eyre, Giorgio Strehler, Pina Bausch, Peter Brook, Jan Fabre, Wisniewski, Lyubimov, Terzopoulos ve Ostermeir gibi pek çok ustayı konuk etti. Başlangıçta her yıl düzenlenen festival, 2000 yılından itibaren iki yılda bir gerçekleştirilirken, 2026 yılından bu yana yeniden her yıl düzenlenmeye başladı.

30. Festivalde Uluslararası Çarpıcı Bir Yapım

Festivalin 30. buluşması, günümüz Avusturya tiyatrosunun dikkat çeken yönetmenlerinden Caroline Guiela Nguyen’in yazıp yönettiği “Lacrima” yani gözyaşı adlı oyunla açıldı. Yapım, Britanya prensesinin düğününde giyeceği elbise ve duvağın yapımının arkasındaki gerçek maliyeti konu alıyor. Tasarımcının atölyesinde hazırlanan duvak, Fransa’nın Besançon kentindeki kadın işçiler ile Hindistan’ın Mumbai kentindeki atölyede çalışan emekçiler tarafından işleniyor. Genç yaşta kör olan işçilerin göz nuruyla hazırlanan bu görkemli duvağın arkasındaki insan hikâyesi, gösterişli dünyanın ardındaki sarsıcı çelişkileri gözler önüne seriyor.

Yönetmen Nguyen, toplumsal eşitsizlikleri anlatırken konuyu aile içi şiddet ve onarımı mümkün olmayan anne-kız ilişkileriyle de harmanlıyor. Üç kentin atmosferini eş zamanlı yansıtan ekran görüntüleri, kalabalık oyuncu kadrosu ve yalın sahne düzeniyle sahnelenen yapım, kimi eleştirmenlere göre konunun odağını dağıtsa da ışıltılı dünyaların ardındaki karanlık gerçeği gözler önüne sermesi açısından tiyatro takviminde iz bırakan bir yapıt olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Birgün · Etiketler: , , , , ,

Sanat 35'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.

Okumaya Devam

2 yorum

Yorum yaz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir