Zadie Smith, Dua Lipa ile “White Teeth” Romanı ve Kültürel Eşitsizliği Konuştu

İngiliz yazar Zadie Smith, dünyaca ünlü şarkıcı Dua Lipa ile gerçekleştirdiği özel bir söyleşide İngiltere genelinde tırmanan ekonomik eşitsizliğin kültürel farklılıklar ile göç tartışmalarına olan yansımalarını masaya yatırdı. Toplumsal ayrışmanın derinleşmesinde sosyal devletin zayıflaması, işsizlik oranlarının artması ve barınma krizinin büyük bir payı olduğunu dile getirdi.
Gerçekleştirilen bu anlamlı buluşma, 24 Ekim tarihinde Londra’da bulunan Southbank Centre çatısı altında düzenlenen London Literature Festival kapsamında hayata geçirildi. Söyleşinin ana odağını, yazarın 2000 yılında henüz 24 yaşındayken yayımlanan ilk romanı olan “White Teeth” (Beyaz Dişler) oluşturdu. Etkinlik boyunca çok kültürlülük, göç, ekonomik eşitsizlik ve İngiltere’nin zaman içinde değişen toplumsal yapısı detaylı şekilde ele alındı.
Çok Kültürlülük ve Ekonomik Güvencesizlik
Zadie Smith, 1980’ler ile 1990’lardan günümüze kadar geçen süreçte çok kültürlülüğe bakış açısının nasıl evrildiği yönündeki bir soruya yanıt verirken, yaşanan toplumsal gerilimlerin sadece kültürel farklılıklarla sınırlandırılamayacağını vurguladı. Başarılı yazarın değerlendirmelerine göre iş bulmanın zorlaşması, konut sıkıntısı, okulların ve hastanelerin giderek kötüleşen şartları, bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerini de kökten dönüştürüyor.
Sosyal devletin vatandaşlarına sağladığı güvencelerin, kültürel farklılıkların çok daha rahat bir şekilde karşılanabilmesine zemin hazırladığını savunan Smith, insanların barınma, eğitim ve sağlık hizmetlerine sorunsuzca erişebildiği ortamlarda farklılıkların ilgi çekici hatta zaman zaman rahatsız edici olabileceğini ancak asla varoluşsal bir tehdit seviyesine ulaşmadığını belirtti. Günümüzde ise ekonomik güvencesizliğin artmasıyla birlikte bu tür farklılıkların çok daha derin ayrışmalara kapı araladığını ifade etti.
“White Teeth” ve Kilburn’ün Değişen Yüzü
Smith’in ilk romanı “White Teeth”, Londra’nın kuzeybatısında yer alan Kilburn ve Willesden çevrelerinde hayat süren Jones, Iqbal ve Chalfen ailelerinin yaşam öyküleri üzerinden göç, kimlik, aile bağları ve çok kültürlü toplum deneyimi gibi kavramları işliyor. Yazarın bizzat çocukluğunu geçirdiği mahalleyi merkeze alan eser, 2000 yılında okuyucuyla buluşmuştu.

Söyleşi sırasında kendi geçmişindeki eğitim deneyimlerine de parantez açan Smith, devlet okullarında aldığı eğitimin toplumun farklı kesimlerinden gelen insanlarla kolayca iletişim kurabilmesinde kilit bir rol oynadığını kaydetti. Günümüzde aynı mahallede ikamet eden insanların çok daha yoksul olduğunu ve ağır güçlüklerle mücadele ettiğini belirten yazar, toplumsal ayrışmanın temelinde yatan ekonomik ve yapısal etkenlere dikkat çekti.
Edebiyat Eleştirisi ve Sanat Dünyası
Etkinlikte yalnızca toplumsal konular değil, aynı zamanda edebiyat dünyasındaki eleştiri kültürü de detaylı olarak masaya yatırıldı. Dua Lipa, sanat kariyerinde olumlu ya da olumsuz tüm eleştirilerle başa edebilmeyi öğrenmenin kendisi için en zorlu süreçlerden biri olduğunu dile getirdi. Zadie Smith ise edebiyat eleştirisinin hem okurun hem de yazarın estetik beğenisini geliştirmesi adına vazgeçilmez bir unsur olduğunu ifade etti.
İyi kaleme alınmış ve düşünsel derinliği yüksek olan eleştirilerin, kendi eserleri hakkında olumsuz yargılar barındırsa bile daima ilgisini çektiğini sözlerine ekledi. Öte yandan Dua Lipa’nın küratörlüğünü üstlendiği London Literature Festival, 1 Kasım tarihine kadar sanatseverleri ağırlamaya devam edecek. Söz konusu söyleşi, aynı zamanda Lipa’nın kurucusu olduğu Service95 kitap kulübü için de kayıt altına alındı.
Kaynak: Edebiyat Haber ·
Yorum yaz